GPU là gì?
GPU (Ground Power Unit) là thiết bị cung cấp nguồn điện cho tàu bay khi đang ở dưới mặt đất và các động cơ chính đã tắt. GPU được nối vào tàu bay qua cáp và đầu cắm tiêu chuẩn, cấp điện cho toàn bộ hệ thống trong suốt thời gian chuẩn bị chuyến bay, lên xuống khách, bảo dưỡng kỹ thuật, và hỗ trợ khởi động động cơ.
Điện trên tàu bay khác với điện dân dụng, vì vậy GPU phải cấp đúng loại nguồn mà tàu bay yêu cầu:
Điện xoay chiều 115/200 V, tần số 400 Hz: dùng cho hầu hết tàu bay phản lực thương mại như Airbus A320, A321, Boeing 737, 787. Tần số 400 Hz cho phép thiết bị điện trên tàu bay nhỏ và nhẹ hơn so với điện 50/60 Hz.
Điện một chiều 28 V DC: dùng cho tàu bay cánh quạt, tàu bay nhỏ, trực thăng và một số tàu bay quân sự, đồng thời hỗ trợ khởi động động cơ.
Vì sao sân bay cần GPU?
Khi không có GPU, tàu bay phải tự phát điện bằng APU (Auxiliary Power Unit) – một động cơ tuabin nhỏ đặt ở đuôi máy bay. Sử dụng GPU thay cho APU mang lại nhiều lợi ích:
Tiết kiệm nhiên liệu và chi phí: APU đốt nhiên liệu phản lực với mức tiêu hao lớn hơn nhiều so với GPU chạy diesel hoặc điện lưới. Việc hạn chế chạy APU còn kéo dài tuổi thọ và giãn chu kỳ đại tu APU – một hạng mục bảo dưỡng rất tốn kém.
Giảm khí thải và tiếng ồn: Nhiều sân bay trên thế giới đã quy định hạn chế chạy APU tại vị trí đỗ, buộc hãng bay phải dùng nguồn mặt đất. GPU điện và GPU chạy pin giúp đạt mục tiêu phát thải gần bằng không tại sân đỗ.
Nguồn điện ổn định, an toàn: GPU cung cấp điện áp và tần số ổn định, có các chức năng bảo vệ quá áp, thấp áp, quá tần, quá tải và ngắn mạch, bảo vệ thiết bị điện tử đắt tiền trên tàu bay.
Hỗ trợ bảo dưỡng kỹ thuật: Kỹ thuật viên có thể kiểm tra, chạy thử hệ thống điện trên tàu bay trong thời gian dài mà không cần vận hành động cơ.
Ngoài ra, nhiều nhà sản xuất cung cấp GPU kết hợp ACU (máy điều hòa cấp khí lạnh) trong một thiết bị, giúp tiết kiệm không gian và giảm số lượng phương tiện trên sân đỗ.
Công suất GPU 400 Hz được tính bằng kVA. Bảng dưới đây là mức tham khảo; khi đầu tư cần đối chiếu với yêu cầu của nhà sản xuất tàu bay và đội tàu thực tế của khách hàng.
Với các sân bay phục vụ nhiều loại tàu bay, nên chọn GPU có dư công suất và có thể trang bị thêm đầu ra 28 V DC để linh hoạt trong khai thác.
Khi lựa chọn GPU, cần cân nhắc:
Chất lượng điện đầu ra: điện áp, tần số ổn định, độ méo sóng thấp; đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế về nguồn điện mặt đất cho tàu bay như ISO 6858 và khuyến nghị của IATA (Airport Handling Manual).
Chức năng bảo vệ: tự động ngắt khi quá áp, thấp áp, quá tần, quá tải, ngắn mạch, mất pha hoặc khi cáp chưa cắm đúng.
Động cơ và máy phát (với GPU diesel): dùng động cơ của các hãng uy tín, dễ tìm phụ tùng và đạt tiêu chuẩn khí thải.
Phù hợp khí hậu nhiệt đới: hệ thống làm mát đủ công suất khi vận hành liên tục ở nhiệt độ và độ ẩm cao như tại Việt Nam.
Dịch vụ sau bán hàng: thời gian bảo hành, sẵn phụ tùng, đội ngũ kỹ thuật tại chỗ.
Bảo dưỡng động cơ diesel: thay dầu, lọc nhớt, lọc nhiên liệu, lọc gió, nước làm mát theo giờ vận hành.
Kiểm tra cáp cấp nguồn và đầu cắm tàu bay – bộ phận hao mòn nhanh nhất do kéo, gập và cắm rút thường xuyên.
Kiểm tra, hiệu chuẩn điện áp, tần số và các chức năng bảo vệ bằng tải giả (load bank).
Vệ sinh tủ điện, siết đầu nối, kiểm tra cách điện.
Nextpower Việt Nam cung cấp giải pháp trọn gói về thiết bị cấp nguồn mặt đất cho các sân bay, hãng hàng không, đơn vị phục vụ mặt đất và khách hàng quốc phòng:
Cung cấp thiết bị: GPU diesel di động (loại kéo và loại tự hành), GPU tĩnh, GPU chạy pin, GPU 28 V DC, cùng máy điều hòa mặt đất ACU, với dải công suất từ 60 đến 180 kVA.
Tư vấn lựa chọn: khảo sát đội tàu bay và vị trí đỗ để đề xuất cấu hình, công suất và số lượng phù hợp.
Lắp đặt, chuyển giao, đào tạo vận hành.
Bảo dưỡng, sửa chữa và cung cấp phụ tùng: động cơ, máy phát, bộ lọc, cáp và đầu cắm tàu bay, với đội ngũ kỹ thuật tại TP.HCM, Hà Nội và Đà Nẵng.
Website: nextpower.vn
Hotline: [điền số điện thoại]
Email: [điền email]
| Loại GPU | Đặc điểm | Phù hợp |
|---|---|---|
| GPU diesel di động | Động cơ diesel kéo máy phát 400 Hz, đặt trên rơ-moóc (kéo bằng xe đầu kéo) hoặc lắp trên xe tự hành | Sân đỗ xa nhà ga, sân bay chưa có hạ tầng điện tại vị trí đỗ, căn cứ quân sự, hangar bảo dưỡng |
| GPU tĩnh (bộ biến tần – solid-state) | Biến đổi điện lưới 50 Hz thành 400 Hz bằng điện tử công suất; lắp dưới ống lồng hành khách hoặc trên bệ cố định | Vị trí đỗ cạnh nhà ga, sân bay ưu tiên giảm phát thải và chi phí vận hành |
| GPU chạy pin (eGPU) | Dùng bộ pin lithium (thường là LFP) và bộ biến tần, sạc từ điện lưới, không phát thải tại chỗ | Sân bay theo đuổi mục tiêu xanh, khu vực hạn chế tiếng ồn |
| GPU 28 V DC | Cấp điện một chiều, có thể là loại độc lập hoặc tích hợp trong GPU 400 Hz | Tàu bay cánh quạt (ATR), trực thăng, tàu bay nhỏ và quân sự |
| Công suất | Loại tàu bay tham khảo |
|---|---|
| 28 V DC | ATR 72, trực thăng, tàu bay huấn luyện và tàu bay nhỏ |
| 60 – 90 kVA | Tàu bay thân hẹp: A320, A321, Boeing 737 |
| 120 – 140 kVA | Tàu bay thân hẹp tải điện cao, một số tàu bay thân rộng; có dư công suất để vận hành ổn định |
| 180 kVA | Tàu bay thân rộng: A330, A350, Boeing 777; có thể cấp đồng thời hai đầu cắm cho tàu bay cần hai nguồn như Boeing 787 |
